Spurt og svarað

Skráning léna

• Hvernig fæ ég notendanafn á vef ISNIC?
• Hvernig get ég séð hvort lén sem ég vil er laust?
• Hvernig skrái ég nýtt lén?
• Hvert er hlutverk tengiliða léna?
• Hvernig kanna ég hvort lén er rétt uppsett?
• Er skráningu hafnað hjá ISNIC í einhverjum tilfellum?
• Af hverju er aðeins veittur tveggja (2) daga frestur til að ganga frá greiðslu og uppsetningu?
• Get ég sent skráningu í tölvupósti?
• Hvað þýðir það þegar talað er um að vista lén?
• Get ég vistað lénið mitt á erlendum nafnaþjónum?
• Hvað kostar að skrá lén?
• Hvernig greiði ég fyrir afnot af léni?
• Hvað er sjálfvirk endurnýjun léns?
• Get ég skráð lén með íslenskum stöfum?
• Hvað kostar að skrá lén með íslenskum stöfum?
• Hvað er biðsvæði ?
• Hvað er áframsending ?

Skráning nafnaþjóna og tengiliða

• Hvernig kanna ég hvort nafnaþjónn er skráður hjá ISNIC?
• Hvernig skrái ég nafnaþjón hjá ISNIC?
• Hvernig breyti ég um nafnaþjóna, þ.e. breyti vistun léns?
• Hvernig skrái ég tengilið hjá ISNIC?
• Hvernig skipti ég um tengilið rétthafa léns og/eða aðra tengiliði.
• Hvernig skipti ég um greiðanda léns?
• Hvað er tengiliður rétthafa?
• Hvað er tæknilegur tengiliður?
• Hvað er greiðandi?
• Hvað er tengiliður vistunaraðila (zone-contact)?

Skráningu breytt

• Hvernig umskrái ég lén mitt á aðra kennitölu?
• Hvernig get ég látið tiltekin aðila öðlast rétt til léns sem ég er skráður fyrir?
• Hvernig get ég breytt upplýsingum í WHOIS gagnagrunni (rétthafaskrá)?
• Hvað þarf ég að gera til að breyta um vistun á léni, þ.e. færa vistun frá einum internet þjónustuaðila til annars?
• Hvað kostar að láta flytja lén?
• Hvernig segi ég léni upp?
• Annar aðili hefur skráð lén sem ég tel mig hafa meiri rétt á. Hvernig ber ég mig að?
• Hvað gerir skiptastjóri þrotabús við lén búsins?

Reglur og upplýsingar um lén

• Hvað er lén?
• Hvaða reglur gilda um lén?
• Af hverju eru reglur um skráningu .is léna?
• Hvar fæ ég upplýsingar um skráð lén?
• Hvar fer umræða um lénamál á Íslandi fram?
• Hve mörg lén get ég skráð?
• Hvað verður um lén sem er lokað (merkt óvirkt í rétthafaskrá) hjá ISNIC?
• Hvað eru höfuðlén?
• Hvað er rótarlén?
• Hvað er undirlén?
• Hver er munurinn á .is og .com, .net og .org?
• Af hverju eru lénin com.is, net.is, org.is, edu.is og int.is frátekinn?
• Hvað er umboðsmaður aðila sem skrá lén?
• Hvernig fæ ég fyrirtæki mitt skráð á lista yfir þjónustuaðila ISNIC.
• Hverju breytir það ef nafnaþjónar sem lén mitt er á virka ekki?
• Hvað er DNS?
• Hvað er WHOIS gagnagrunnur (rétthafaskrá)?
• Af hverju er lokað á uppflettingar frá mér í rétthafaskrá?
• Hvað er NIC-Auðkenni?
• Hvernig get ég staðfest skráningu tengiliðar og virkjað NIC-Auðkenni?
• Hvað er nafnaþjónn?
• Hvað er zone transfer (AXFR)?
• Hvað er TTL (Time To Live)?
• Hvað eru NS færslur?
• Af hverju eru gerðar kröfur um lágmarks-TTL NS færsla?
• Af hverju er gerð krafa um TCP aðgang að nafnaþjónum?
• Hvernig prófar ISNIC nafnaþjóna?
• Hvernig get ég prófað nafnaþjóna fyrir DNSSEC umferð?
• Hvað eru MX færslur?
• Hvað er SOA færsla?
• Hvað er RIPE?
• Hvað er IANA?
• Hvað er ICANN?
• Hvað þýðir ISNIC?
• Hvenær eru nafnaþjónar ISNIC uppfærðir?

• Hvernig fæ ég notendanafn á vef ISNIC?

Notendanöfn hjá ISNIC heita NIC-Auðkenni. Sjá "Hvernig skrái ég tengilið hjá ISNIC?" til að fá upplýsingar um hvernig þau verða til. Þessi auðkenni eru bæði notuð til að auðkenna tengiliði léna og sem notendanöfn á vef ISNIC. Til að senda beiðni um skráningu léns þarf umsækjandi að vera skráður inn ("loggaður inn") á vef ISNIC. Sjá "Hvernig skrái ég lén?" .

NIC-Auðkenni (notendanafn) veitir einnig aðgang að flestum breytingum sem gera þarf á skráningu léna sem þú hefur umráð yfir. Eftir að þú skráir þig inn á vef ISNIC, birtist á "Mín síða" undir "Tengiliðir", listi yfir þau lén sem þú hefur umráð yfir. Þú velur lén sem þú vilt breyta, og smellir á viðeigandi aðgerð.

• Hvert er hlutverk tengiliða léna?

Lén eru skráð með fjórum tengiliðum (NIC-Auðkennum). Hver þessara tengiliða hefur mismunandi hlutverk (t.d. greiðandi) og mismikið vald yfir léninu. Þessir tengiliðir eru jafnframt notendur á vef ISNIC og nota NIC-Auðkenni sín til að skrá sig inn á vef ISNIC.

Mikilvægt er að hafa í huga að tengiliðir geta breytt skráðum upplýsingum um sjálfa sig, en aðeins tengiliður rétthafa getur skipt um tengiliði.

1. Tengiliður rétthafa (TR) hefur full yfirráð yfir skráningu léns og vinnur í nafni rétthafans. TR getur breytt öllum þáttum skráningar lénsins, m.a. skipt um rétthafa, þ.e.a.s. framselt lénið til þriðja aðila. TR er oftast sami aðili og rétthafi lénsins.
2. Tæknilegur tengiliður (TT) er sá sem sér um tæknileg málefni vistunar, hýsingar vefja o.s.frv. TT er oft vistunaðili lénsins. Aðeins tengiliður rétthafa getur skipt um tæknilegan tengilið. TT getur sagt sig frá léni og verður þá TR sjálfkrafa skráður sem tæknilegur tengiliður.
3. Greiðandi (GR) léns er sá aðili sem reikningur vegna léns eru gefnn út á, oftast rétthafinn sjálfur. Mikilvægt er að TR sjái til þess að réttur aðili sé ávallt skráður greiðandi léns. TR getur einn skipt um greiðanda, en greiðandi getur hins vegar sagt sig frá léni og er þá TR sjálfkrafa skráður greiðandi. Reikningar ásamt greiðsluseðli verða ekki endurútgefnir á nýjan greiðanda eftir á, heldur verður gefin út staðgreiðslukvittun eftir að greiðsla hefur borist óski greiðandi eftir því.
4. Tengiliður vistunaraðila (TV) er sá sem hefur tæknilega umsjón með nafnaþjónum lénins. Þetta er sá tengiliður sem vistunaraðili skráir sem tæknilegan tengilið nafnaþjóna sinna, og er sá sem ISNIC hefur samband við vegna tæknilegra vandamála við vistun léns. Tengiliður vistunaraðila léns skal hafa getu og vilja til að bæta úr tæknilegum vandkvæðum á vistun léns á eigin nafnaþjónum. Þessi tengiliður breytist sjálfkrafa þegar lén er flutt á nýja nafnaþjóna.

Sami aðlinn getur gengt hlutverki fleiri en eins af ofangreindum tengiliðum, þ.e. sama NIC-Auðkennið getur verið skráð sem TR,TT,GR og jafnvel TV, en ef þeir eru mismunandi fer það eftir því hver tengiliðanna er innskráður á vef ISNIC, hvaða aðgerðir (breytingar) á léni hann getur gert á skráningu léns:

                             Tengiliður
Aðgerð                  TR   TT     GR     TV

Breyta skráningu léns   Já   Já     Já    Nei
Skipta um rétthafa      Já  Nei    Nei    Nei
Skipta um tengiliði     Já  Nei(+) Nei(+) Nei
Greiða árgjald          Já   Já     Já    Nei
Flytja hýsingu          Já   Já    Nei    Nei(*)
Afskrá lén              Já  Nei    Nei    Nei
Sjálfv. endrunýjun      Já  Nei     Já    Nei
Hætta sem tengiliður   Nei   Já     Já    Nei

+ (TT og GR geta sagt sig frá lén og er þá TR settur í staðinn.)
* (TV á lénum sem vistuð eru hjá skráðum þjónustuaðilum getur flutt lénið.)

• Hvernig get ég séð hvort lén sem ég vil er laust?

Það er hægt að fletta léninu upp í rétthafaskrá (WHOIS gagnagrunn) og athuga hvort það sé nú þegar skráð. Athugið að lén sem merkt er Óvirkt eða ON-HOLD er ekki laust til skráningar.

Ekki er víst að lén sé laust þó það vanti í rétthafaskrá (WHOIS gagnagrunn), þar sem skráning þess getur verið í vinnslu. Athuga má hvort ákveðin lén eru þegar skráð eða í vinnslu, með því að fletta þeim upp á porti 4343 á whois.isnic.is (með til þess gerðu whois uppflettiforriti eða með því að nota slóðina http://whois.isnic.is:4343/lén.is). Ekki er takmörkun er á fjölda uppflettinga þegar þessi aðferð er notuð.

• Hvernig skrái ég nýtt lén?

Lén er hægt að skrá á Biðsvæði eða benda á ákveðna IP tölu, aðra virka vefslóð eða hýsingaraðila/þjónustuaðila. Hægt er að semja um vistun á léni hjá internet þjónustuaðila eða öðrum sem bjóða upp á þá þjónustu að vista lén undir .is. Athugið að nafnaþjónar vistunaraðila þurfa að vera skráðir hjá ISNIC.

1. Þú þarft að hafa notendanafn á vef ISNIC (einnig kallað NIC auðkenni). Stofna tengilið.

2. Eftir að hafa staðfest skráningu tengiliðs, er næsta skref að skrá lén. Til að klára skráningu þarftu að Innskrá þig með notendanafni, fylla inn í upplýsingar um rétthafa og velja tengiliði. Ef rétthafi á að vera greiðandi, þá kemur það inn sjálfkrafa, annars þarf að setja inn réttan greiðanda!

3. Ganga þarf frá greiðslu á árgjaldi til ISNIC innan 2ja daga frá því að skráning er send til ISNIC.

   Greiða má lénagjöld með greiðslukorti á vef ISNIC í lok skráningar eða með því að skrá sig inn, innan 2ja daga og greiða skráningargjaldið.
   Greiðslu má einnig leggja á bankareikning ISNIC (kt: 660595-2449), nr. 0137-26-21123 Ef greitt á bankareikning verður að senda tölvupóst á netfang innheimta@isnic.is og tilgreina lén, hvaða léngjald er greitt og kennitölu greiðanda.

• Hvernig kanna ég hvort lén er rétt uppsett hjá vistunaraðila?

Áður en kannað er hvort uppsetning er rétt þarf að vita nöfn tveggja nafnaþjóna sem þjóna léninu. Þjónustuaðili eða vistunaraðili lénsins lætur í té þessar upplýsingar. Hægt er að ganga úr skugga um hvort lén er rétt uppsett hjá vistunaraðila ÁÐUR en sótt er um lén á vef ISNIC.
Prófa má uppsetningu léns hjá vistunaraðila með því að velja "Prófa uppsetningu" undir "Lén" á vef ISNIC. Ef vistunaraðili er ekki skráður hjá ISNIC, þarf að gefa upp nöfn (ekki IP tölur) nafnaþjóna vistunaraðila sem þegar vistar lénið.

• Er skráningu hafnað hjá ISNIC í einhverjum tilfellum?

Já, því miður. Skráning er úrskurðuð ógild og henni hafnað hjá ISNIC í eftirfarandi tilvikum:

1. Hafi ekki verið gengið frá greiðslu á árgjaldi fyrsta árs innan tveggja (2) virkra daga frá því skráning berst til ISNIC. Athuga ber að sumir internet þjónustuaðilar sjá um að greiða lénagjöld til ISNIC. Umsækjanda er bent á að kanna hvort slíkt eigi við í hans tilfelli, eða
2. uppsetning á léni hjá vistunaraðila ekki rétt innan tveggja (2) virkra daga frá því skráning berst til ISNIC eða
3. skráning ranglega útfyllt eða
4. lén sem sótt er um er ekki laust til skráningar.

Hafi skráningu verið hafnað hjá ISNIC er ekki unnt að vísa til hennar aftur.

• Af hverju er aðeins veittur tveggja (2) daga frestur til að ganga frá greiðslu og uppsetningu?

Ákveðnar reglur verður að hafa um hvernig skráningar eru meðhöndlaðar hjá ISNIC. Þetta er krafa umsækjenda jafnt sem ISNIC. Með auknum hraða í samskiptum eykst krafa frá öllum um snögga afgreiðslu. Krafa frá umsækjendum nær m.a. til þess að ISNIC afgreiði sem fyrst skráningu sem berst. Lén sem er óskráð er laust liggi ekki fyrir beiðni um skráningu þess. Lén er hins vegar ekki laust á meðan úrvinnsla á skráningu lénsins stendur yfir. Þessi tími er stuttur svo ekki komi upp sú staða að áfella megi umsækjanda eða ISNIC um að halda léni í úrvinnsluferli langan tíma. Með öðrum orðum, halda léninu í ferli þar sem enginn getur sótt um það en léninu er samt óskráð. Slíkt er óþarft. Gert ráð fyrir að alvara búi á bakvið skráningu léns hjá ISNIC og frestur til frágangs því stuttur þar eð umsækjanda á að vera í lófa lagið að ganga frá öllum atriðum, s.s. uppsetningu og greiðslu, áður en skráning er send til ISNIC.

Hafa verður í huga að sumir internet þjónustuaðilar sjá um að greiða lénagjöld til ISNIC. Umsækjanda er bent á að kanna hvort slíkt eigi við í hans tilfelli.

• Get ég sent skráningu mína í tölvupósti?

Nei, því miður, ekki er tekið við skráningum í tölvupósti. Skrá þarf um lén á vef ISNIC og athugið að umsækjandi er beðinn um að skrá sig inn á vefinn, áður en skráningarferli hefst.

• Hvað þýðir það þegar talað er um að vista lén?

Vistun léns felur í sér að lénið er skilgreint í nafnaþjónum viðkomandi vistunaraðila. Vista má lén hjá internet þjónustuaðila eða fyrirtæki sem hefur fasta nettengingu og hefur tæknileg tök á að vista lén. Athugið að vistun á vef og/eða tölvupósti getur verið, en þarf ekki að vera, á sama stað og lénsvistun.

• Get ég vistað lénið mitt hjá erlendum vistunaraðila?

ISNIC gerir ekki greinarmun á innlendum og erlendum vistunaraðilum svo lengi sem tæknilegum kröfum um uppsetningu nafnaþjóna og léna á þeim er fullnægt. Menn ættu samt sem áður að ganga úr skugga um að skráning nafnaþjóna viðkomandi vistunaraðila hjá ISNIC sé í lagi og tengiliðir eru í raun starfsmenn vistunaraðilans. Einnig er vert að benda á að ef lén er vistað á erlendum nafnaþjónum en notendur lénsins aðallega innlendir þurfa uppflettingar að fara um útlandatengingar (ásamt vefumferð ef vefur er einnig vistaður erlendis). Að lokum skal mönnum bent á að þegar vistun er boðin ókeypis gilda sömu almennu lögmál og annarstaðar, gæði þjónustunar fara mjög eftir verði.

• Hvað kostar að skrá lén?

Lénagjöld eru samkvæmt gjaldskrá ISNIC, hverju sinni. Athugið að einnig þarf að greiða fyrir vistun á léni hjá internet þjónustuaðila eða sambærilegum aðila.

• Hvernig greiði ég fyrir afnot af léni?

Lokaskref í skráningarferli léna er val á greiðslumáta, best er að velja að greiða árgjald með greiðslukorti.
Tengiliður rétthafa og greiðandi léna getur einnig valið að endurnýja (greiða árgjald) léna með greiðslukorti, og skráð þau í sjálfvirka endurnýjun. Með þvi móti minnka líkur á að lén tapist vegna greiðslufalls.
Greiðslu má einnig leggja á bankareikning ISNIC (kt: 660595-2449), nr. 0137-26-21123 Sé greitt á bankareikning verður að senda tölvupóst á netfang 'innheimta@isnic.is' og tilgreina: Lén, hvaða gjald er greitt og kennitölu greiðanda.

Tveggja (2) daga frestur er til að greiða árgjald eftir að skráning berst til ISNIC. Ef ekki er búið að greiða árgjald innan frests telst skráning ógild.

• Hvað er sjálfvirk endurnýjun léna?

Sé lén skráð í sjálfvirka (örugga) endurnýjun, þá er árgjald þess skuldfært á innskráð greiðslukort 60 dögum áður en eindagi greiðslu árgjaldsins rennur upp. Þetta er síðan gert á hverju ári meðan greiðslukortið er gilt.

Til að skrá lén í sjálfvirka endurnýjun, fer tengiliður (rétthafa eða greiðandi) á Mín Síða á vef ISNIC, smellir á Skrá greiðslukort og skráir greiðslukort sem skuldfæra á (hafi það ekki verið gert nú þegar). Síðan er valið Sjálfvirk endurnýjun og þar valin lén sem skrá á í sjálfvirka endurnýjun. Eingöngu skráður greiðandi eða tengiliður rétthafa getur kveikt á sjálfvirkri endurnýjun.

Mikilvægt er að upplýsingum um slík lén í rétthafaskrá ISNIC (WHOIS) sé haldið við, sérstaklega netföngum tengiliða, þar sem kvittanir vegna greiðslu árgjalda slíkra léna eru einungis sendar í tölvupósti.

• Get ég skráð lén með íslenskum stöfum?

Þann 1. júli 2004 var opnað fyrir skráningu á lénum með séríslenskum stöfum. Sótt er um þessi lén á sama hátt og önnur á vef ISNIC.

Fyrstu sex mánuðina, eða til 31. desember 2004, hafa handhafar léna án íslenskra stafa forgang að skráningu tilsvarandi léna með íslenskum stöfum. Sem dæmi um slíkt væri að rétthafi lénsins sol.is hefði, fram til 31. desember 2004, forgangsrétt á skráningu lénanna sól.is og söl.is á sama rétthafa (sömu kennitölu) og lénið sol.is.
Þann 1. janúar 2005 féll allur slíkur forgangur úr gildi.

Athugið að lénum með séríslenskum stöfum (svk IDN lénum) er ávallt umbreytt í nöfn án slíkra stafa áður en þau eru skráð í DNS (þessari umbreytingu er lýst í RFC3090, RFC3091 og RFC3092). Öll innri vinnsla með lénin eru á þessu formi. Það er með öllu óvíst að IDN lén "virki" yfirleitt á netinu ef þau eru notuð beint án slíkrar umbreytingar.

Umræður um útfærslu á því hvernig staðið verður að innleiðingu séríslenskra stafa fóru fram á póstlista ISNIC um lénamál í Október 2003.

• Hvað kostar að skrá lén með íslenskum stöfum?

Þegar greitt er fyrir lén með íslenskum stöfum er athugað hvort rétthafi og greiðandi lénsins er skráður fyrir tilsvarandi léni án séríslenskra stafa (þ.e. hvort lénin eru skráð á sömu kennitölu). Með tilsvarandi er átt við lén sem til verður þegar séríslenskir stafir IDN lénsins eru umritaðir skv eftirfarandi töflu:

á -> a    ó -> o    æ -> ae
ð -> d    ú -> u    ö -> o
é -> e    ý -> y
í -> i    þ -> th

Ef lénið sem þannig er myndað úr léni með séríslenskum stöfum er skráð á sama rétthafa og greiðanda er árgjald 1000 ISK samkvæmt gjaldskrá.

• Hvað er biðsvæði ?

Notandi getur skráð lén inn á biðsvæði tímabundið meðan ekki er búið að finna vistun fyrir lénið, eða ef nafnaþjónar hafa ekki svarað fyrir lénið í langan tíma og hætta er á lokun þess.
Á meðan lén er á biðsvæði er hvorki tekið á móti pósti né svarað fyrir neina vefsíðu.
Til að setja lén á biðsvæði þarf að velja "Biðsvæði" í listanum yfir Vistunaraðila.
Notandi getur hvenær sem er flutt lén af biðsvæði ISNIC.
Ekki þarf að greiða fyrir notkun á biðsvæði.

• Hvað er áframsending ?

Áframsending er aðferð til að vísa þínu .IS lén á IP tölu vefþjóns eða e-h virkan vef. Hægt er að velja IP tölu en þá þarf umsjónarmaður þess þjóns að tryggja að réttur vefur birtist.
Einnig má setja inn slóð (URL) á virkan vef eða undirvef. Dæmi um rétt skrifaða slóð: http://www.isnic.is og http://www.isnic.is/faq.
Með áframsendingu þarftu ekki að semja sérstaklega um nafnaþjónustu hjá hýsingaraðila vefs en gætið ykkar að slóðin uppfylli almennar kröfur, sé rétt og virki! Ekki er alltaf hægt að treysta á copy-paste af slóð!
Ekki þarf að greiða fyrir notkun á áframsendingu.

• Hvernig kanna ég hvort nafnaþjónn er skráður hjá ISNIC?

Hægt er að kanna hvort nafnaþjónn er skráður hjá ISNIC með því að rita fullt nafn nafnaþjóns eða IP tölu hans við uppflettingu í rétthafaskrá (WHOIS gagnagrunn). Sjá hér.

• Hvernig skrái ég nafnaþjón hjá ISNIC?

Skráning nafnaþjóna fer fram á vef ISNIC. Sá sem skráir nafnaþjón þarf að vera þegar skráður sem tengiliður hjá ISNIC, þ.e. að hafa NIC-Auðkenni og lykilorð. Vanti það, þarf sá sem vill skrá nafnaþjón fyrst að skrá sig sem tengilið og fá lykilorð. Þegar NIC-Auðkenni og lykilorð eru fengin tengist viðkomandi vef ISNIC, gefur upp NIC-Auðkenni og lykilorð og velur "Nýskráning" undir Nafnaþjónakafla. Athugið að nafnaþjónn þarf að fullnægja tæknilegum kröfum ISNIC um uppsetningu og NIC-Auðkenni tæknilegs tengiliðar þarf að vera handbært. Mikilvægt er að tæknilegur tengiliður nafnaþjónsins sé hjá eigendum hans og hafi full tæknileg yfirráð fyrir þjóninum. Þessi tengiliður verður sjálfkrafa tengiliður vistunaraðila ("zone contact") allra léna sem hafa þennan þjón sem aðalnafnaþjón. Það ættu því ávallt að vera forráðamenn nafnaþjóna sem skrá þá hjá ISNIC og gefa þannig í skyn að hýsa megi .IS lén á þessum nafnaþjónum.
Skrá nafnaþjón.

• Hvernig breyti ég um nafnaþjóna, þ.e. breyti vistun léns?

Tengiliður rétthafa og tæknilegur tengiliður léns geta farið fram á breytingu á nafnaþjónum þess og/eða breytt vistun.
Viðkomandi tengiliður notar þá NIC-Auðkenni sitt og lykilorð til að tengjast eigin síðu, velur lén sem breyta skal vistun á og smellir síðan á "Flytja hýsingu". Þá er beðið um upplýsingar um nýja nafnaþjóna og uppsetning léns á þeim prófuð þegar smellt er á "Áfram". Ef uppsetning á nýjum nafnaþjónum er í lagi, fer beiðni um breytingu í biðröð og verður framkvæmd við næstu uppfærslu á DNS grunni ISNIC. Athugið að hægt er að prófa uppsetningu lénsins á nýjum nafnaþjónum áður en beðið er um flutning.
Þegar flutt er á milli vistunaraðila er mikilvægt að breyta öllum skráningarupplýsingum sem háðar eru fyrri vistunaraðila (s.s. greiðanda, þegar vistunaraðili greiðir lénagjöld og í sumum tilfellum tæknilegum tengilið).

• Hvernig skrái ég tengilið hjá ISNIC?

Skráning tengiliða fer fram á vef ISNIC. Veljið "Nýskráning" undir kaflanum "Tengiliðir" og fyllið út upplýsingar sem um er beðið. Athugið að gefa þarf upp kennitölur ef viðkomandi tengiliður verður tengiliður rétthafa léns.
Þegar skráningu er lokið er sendur tölvupóstur á uppgefið netfang með leiðbeiningum um hvernig staðfesta beri skráninguna (Það er, vilja viðkomandi til að vera skráður hjá ISNIC ásamt virkni netfangs viðkomandi).
Við staðfestingu er tengilið úthlutað NIC-Auðkenni sem síðan er hægt að nota við skráningu léna og nafnaþjóna, og sem notendanafn á vef ISNIC.

• Hvernig skipti ég um tengilið rétthafa léns og/eða aðra tengiliði?

Til að skipta um tengilið léns, þarf fyrst að skrá nýjan tengilið (sjá Hvernig skrái ég tengilið hjá ISNIC?) þá fæst NIC-Auðkenni, sem notað er til að breyta skráningu lénsins. Tengiliður rétthafa tengist vef ISNIC á eigin síðu velur lénið, smellir á "Breyta lénaskráningu" og setur nýfengið NIC-Auðkenni í stað þess sem fyrir er í viðeigandi reit eftir því hvaða tengilið er verið að breyta.

Sé tengiliður rétthafa hættur störfum eða ekki viðlátinn getur rétthafi óskað eftir skráningu á nýjum tengilið rétthafa léns, sem síðan skiptir um aðra tengiliði. Slíka beiðni þarf að senda skriflega til ISNIC á þartilgerðu eyðublaði undirrituðu af rétthafa.

• Hvernig skipti ég um greiðanda léns?

Þar sem greiðandi er einn af tengiliðum léns, þarf fyrst að skrá nýjan tengilið (sjá Hvernig skipti ég um tengilið rétthafa léns og/eða aðra tengiliði?

• Hvað er tengiliður rétthafa (stjórnunarlegur tengiliður)?

Tengiliður rétthafa er sá aðili sem sér um samskipti við ISNIC vegna léna, og hefur í raun full yfirráð yfir viðkomandi léni. Tengiliður rétthafa getur breytt rétthafa léns (eða umskráð/framselt lénið), flutt það, skráð nýjar upplýsingar og breytt tengiliðum þess. Allar þessar breytingar má gera á vef ISNIC.

Alla jafna er tengiliður rétthafa einfaldlega sá sami og rétthafi. Þó getur rétthafi léns skipað annan (t.d. þjónustuaðila) til þess að sjá um alla rafræna umsýslu lénsins hjá ISNIC. Í því tilfelli er eðlilegt að viðkomandi þjónustuaðili sé tengiliður rétthafa. Athugið þó, að tengiliður rétthafa hefur full rafræn yfirráð yfir léninu, og er því mikilvægt að fullkomið traust ríki milli rétthafa og þess sem skipaður er tengiliður rétthafa, og að sá hinn sami geri engar breytingar á skráningu lénsis nema að fyrir liggi örugg beiðni frá rétthafa lénsins.

• Hvað er tæknilegur tengiliður?

Tæknilegur tengiliður er sá aðili sem sér um tæknimál er varða lénið. Tengiliður rétthafa getur einnig verið tæknilegur tengiliður.

• Hvað er greiðandi?

Greiðandi er sá sem sér um greiðslur léngjalda til ISNIC. Hlutverk greiðanda er að taka við tilkynningum/reikningum vegna léngjalda og ber hann jafnframt ábyrgð á greiðslu þeirra. Við skráningu á greiðanda er nafn hans skráð eins og það er í þjóðskrá hverju sinni. Ennfremur getur ISNIC uppfært aðrar upplýsingar um greiðanda samkvæmt þjóðskrá þar sem það á við. Slík uppfærsla er þó eingöngu framkvæmd í þeim tilfellum er bréf, send til greiðanda, komast ekki til skila og eru endursend til ISNIC. Í flestum tilfellum er rétthafi einnig greiðandi.

• Hvað er tengiliður vistunaraðila?

Sá sem ber ábyrgð á nafnaþjónum viðkomandi léns. Athugið að tengiliður vegna nafnaþjóna (tengiliður vistunaraðila eða zone-contact) er settur sjálfvirkt fyrir lénið út frá nafnaþjónum þess, og breytt sjálfvirkt ef lénið er flutt til nýs vistunaraðila (á aðra nafnaþjóna).

• Hvernig umskrái ég lén mitt á aðra kennitölu?

Lén eru skráð á kennitölu umsækjanda eins og hún er í þjóðskrá. Upplýsingar um kennitölur er þó ekki unnt að fá með uppflettingu í rétthafaskrá.

Hafi rétthafi léns af einhverjum ástæðum skipt um kennitölu þarf hann að umskrá lén vilji rétthafi að lén sé skráð á rétta kennitölu.

Tengiliðir léns geta farið fram á breytingu á rétthafa á vef ISNIC. Tengiliður skráir sig inn á vef ISNIC, gefur upp NIC-Auðkenni sitt og lykilorð og velur eigin síðu ("Mín síða"). Þar velur tengiliður lén sem framselja á, velur "Skipta um rétthafa" og gefur umbeðnar upplýsingar um nýjan rétthafa. ISNIC óskar staðfestingar á rétthafabreytingu með því að senda staðfestingarbeiðni í tölvupósti til tengiliðs rétthafa lénsins. Þegar breytingin hefur verið staðfest er rétthafaskrá loks breytt.

• Hvernig get ég látið tiltekin aðila öðlast rétt til léns sem ég er skráður fyrir?

Sjá Hvernig umskrái ég lén mitt á aðra kennitölu?
Munið að breyta tengiliðum lénsins eins og við á miðað við nýjan rétthafa.

• Hvernig get ég breytt upplýsingum í rétthafaskrá ISNIC (WHOIS gagnagrunni)?

Öllum skráningarupplýsingum um lén er hægt að breyta á vef ISNIC.
Tengiliðir breyta upplýsingum um sjálfa sig og eigin lén með því að skrá sig inn á vef ISNIC, gefa upp NIC-Auðkenni og lykilorð og velja eigin síðu ("Mín síða"). Þá kemur upp síða með tengli í eigin upplýsingar og listi yfir lén og nafnaþjóna sem þú hefur yfirráð yfir.
Sé tengiliður rétthafa ekki til staðar til að breyta upplýsingum um tengiliði léns, getur rétthafi sent beiðni um breytingu á tengilið rétthafa á viðeigandi eyðublaði með undirskrift forráðamanns viðkomandi fyrirtækis/félags.
Nýr tengiliður rétthafa sér síðan um að gera breytingar á rétthafaskrá um vef ISNIC.

• Hvernig get ég hætt að vera tengiliður ákveðins léns?

Tengiliðir (greiðandi og tæknilegur tengiliður) geta afskráð sig sem tengiliði ákveðinna léna. Tengiliður rétthafa lénsins er þá settur í þeirra stað.
Tengiliður hættir með því að skrá sig inn á vef ISNIC, gefa upp eigið NIC-Auðkenni og lykilorð og velja eigin síðu ("Mín síða"). Þá kemur upp m.a. listi yfir lén í umsjón viðkomandi. Veldu lén sem þú vilt ekki vera tengdur lengur og smelltu á "Hætta sem tengiliður". Þá verður tengiliður rétthafa lénsins settur í þinn stað (hafir þú verið tæknilegur tengiliður lénsins) en rétthafi sjálfur settur í þinn stað hafir þú verið greiðandi lénsins. (og þá sjálfvirkt skráður nýr tengiliður ef með þarf). Tilkynning þar að lútandi er síðan send til skráðra tengiliða lénsins.
Tengiliður rétthafa getur ekki "hætt", en hann getur valið "Breyta lénaskráningu" og skipt um tengilið. Sömu breytingu má fá með því að senda beiðni um breytingu á tengilið rétthafa á viðeigandi eyðublaði með undirskrift forráðamanns viðkomandi fyrirtækis/félags.

• Hvað þarf ég að gera til að breyta um vistun á léni, þ.e. færa vistun frá einum internet þjónustuaðila til annars?

Sjá Hvernig breyti ég um nafnaþjóna, þ.e. breyti vistun léns?

• Hvað kostar að láta flytja lén?

Flutningsgjöld eru samkvæmt gjaldskrá ISNIC, hverju sinni. Flutningur er án endurgjalds ef tengiliðir framkvæma flutning sjálfir á vef ISNIC.

• Hvernig segi ég léni upp?

Tengiliður segir léni upp (afskráir það) með því að tengjast eigin síðu, velja lénið sem segja á upp og smella á "Segja upp léni". ISNIC óskar staðfestingar á uppsögn með því að senda staðfestingarbeiðni í tölvupósti til tengiliðs rétthafa lénsins. Þegar breytingin hefur verið staðfest, er léni eytt úr rétthafaskrá (afskráð) og er laust til skráningar á ný. Þegar lén er afskráð falla niður reikningar sem kunna að hafa verið gefnir út vegna endurnýjunar þess.
Sé skráning léns ekki endurnýjuð (þ.e. fyrirframgreitt árgjald léns ekki greitt) fellur skráning sjálfkrafa niður.

• Annar aðili hefur skráð lén sem ég tel mig hafa meiri rétt á. Hvernig ber ég mig að?

ISNIC hefur ekki úrskurðarvald í slíkum málum. Ef um er að ræða deilur milli tveggja aðila um hvor hafi meiri rétt á að skrá og nota ákveðið lén verður að úrskurða um slíkt af þartilbærum yfirvöldum (dómstólum eða samkeppnisyfirvöldum). Í einstaka tilfellum geta þó slík mál fallið undir Úrskurðarnefnd léna.

Mikilvægt er að kröfugerð í slíkum málum sé sett fram þannig að tæknilega sé hægt að framfylgja úrskurði.

Gera verður þá kröfu að sá sem hefur skráð lén sem þú telur þig eiga rétt á umskrái lénið á þig (þ.e. geri þig að nýjum rétthafa, og breyti tengiliðum lénsins til samræmis). Athugið að ekki nægir að gera þá kröfu að hann afskrái lénið, því að með því móti verður það laust til skráningar fyrir hvern sem er og engin trygging fyrir að það endi í þínum höndum.

• Hvað gerir skiptastjóri þrotabús við lén búsins?

Lén gjaldþrota aðila eru verðmæti sem skiptastjóri þarf að ráðstafa eins og öðrum verðmætum viðkomandi þrotabús. Til þess þarf skiptastjóri að byrja á því að skrá sjálfan sig sem tengilið hjá ISNIC hafi hann ekki gert það þegar. Sjá "Tengiliðir->Nýskráning" á vef ISNIC. Því næst biður skiptastjóri núverandi tengilið rétthafans að setja NIC-auðkenni skiptastjórans inn sem tengilið rétthafa allra léna í eigu þrotabúsins.

Náist hins vegar ekki í núverandi tengilið rétthafa, getur skiptastjóri sent ISNIC beiðni um slíka breytingu (sjá eyðublaðið "Breyting á tengilið léns"). Með slíkri beiðni þarf að fylgja staðfesting á gjaldþroti aðilans, ásamt staðfestingu á skipun skiptastjóra.

Þegar skiptastjóri hefur verið gerður að tengilið rétthafa léna búsins getur hann skráð sig inn á vef ISNIC (undir "Tengiliðir->Innskráning") og ráðstafað þeim að vild, þ.e.a.s. skipt um rétthafa, breytt skráningunni eða sagt þeim upp.

• Hvað er lén?

Lén er íslenska orðið yfir enska orðið "domain". Orðið var notað um yfirráðasvæði lénsherra fyrr á öldum en hefur öðlast nýja merkingu í nútímanum þar sem það er notað yfir umdæmi á Internetinu.
Dæmi um lén: isnic.is:

         .
        /|\
       / | \
      /  |  \
     /   |   \
    /    |    \
  .com .dk   .is
               /\
              /  \
             /    \
         .isnic   .hi
           /\       \
          /  \       \
        www  ftp    .rhi
                      /\
                     /  \
                    /    \
                 katla  hekla

• Hvaða reglur gilda um lén?

Meginreglan við skráningu léna er "fyrstur-kemur-fyrstur-fær", með fyrirvara um að reglum ISNIC um skráningu sé framfylgt.

• Af hverju eru reglur um skráningu .is léna

.is er landslén Íslendinga og um slík lén gilda reglur sem skráningaraðilar setja, hver í sínu landi, og taka sérstaklega tillit til óska Internet samfélagsins.

• Hvar fæ ég upplýsingar um skráð lén?

Á aðalsíðu vefs ISNIC. Kallað er upp "Whois uppfletting", lénnafn ásamt .is endingu er ritað í glugga og síðan slegið á "Áfram". Kanna má hvernig skráning léns lítur út með því að slá inn þekkt lénnafn, t.d. isnic.is

• Hvar fer umræða um lénamál á Íslandi fram?

Umræða og upplýsingaveita um lénamál á Íslandi er að finna á póstlista domain@lists.isnic.is.
Upplýsingar um hvernig á að skrá sig á listann og afskrá sig ef svo ber undir er að finna á vefslóð http://lists.isnic.is/mailman/listinfo/domain.
Því miður eru leiðbeiningar um skráningu og afskráningu á listann á ensku en þær verða þýddar á íslensku von bráðar.

• Hve mörg lén get ég skráð?

Engin takmörkun er á fjölda léna sem innlendur rétthafi er skráður fyrir.

• Hvað verður um lén sem er lokað (merkt óvirkt í rétthafaskrá) hjá ISNIC?

Hafi léni verið lokað þá er það merkt óvirkt í rétthafaskrá ISNIC. Lokað lén er ekki nothæft og verður ekki fyrr en það hefur verið opnað aftur eða það afmáð með öllu, og skráð á ný.

Tvær meginástæður eru fyrir lokun á léni. Í fyrsta lagi getur tæknileg uppsetning þess verið ófullnægjandi og léninu því lokað. Hafi léni verið lokað af þessari ástæðu er lén opnað á ný eftir að uppsetning hjá vistunaraðila hefur verið lagfærð. Eftir lagfæringu er unnt að athuga hvort lén er rétt uppsett og ef svo er þá er 'hostmaster@isnic.is' send skilaboð um að lén hafi verið lagfært, lénið er þá athugað og opnað fyrir það á ný ef uppsetning er í lagi.

Í öðru lagi getur verið um ógreidda skuld að ræða. Lén er opnað á ný þegar skuld hefur verið greidd. Upplýsingar um skuldastöðu má sjá undir liðnum Reikningar á Mín síða eftir innskráningu á vef ISNIC.

Tekið er við greiðslum með greiðslukorti á vef ISNIC. Eftir innskráningu er valin Mín Síða . Ef um nýskráningu er að ræða er smellt á "greiða" fyrir lén í biðröð neðst á síðunni, en ef um endurnýjun er að ræða, er lénið valið og smellt á "Greiða árgjald".

Greiðslu má einnig leggja á bankareikning Internets á Íslandi (kt: 660595-2449), nr. 0137-26-21123

Ef greitt á bankareikning verður að senda tölvupóst á netfang 'innheimta@isnic.is' og tilgreina: Lén, hvaða gjald er greitt og kennitölu greiðanda.

Lén sem lokað hefur verið hjá ISNIC vegna greiðslufalls, er afmáð 60 dögum eftir upphaflega lokun og er þá merkt laust til skráningar á ný.

Lén sem lokuð hafa verið vegna ófullnægjandi tæknilegrar uppsetningar í 60 daga, eru sjálfvirkt endurvakin á biðsvæði í stað þess að afmá þau.

Lén eru almennt ekki afmáð á frídögum. Bætist þá frídagurinn við frestinn. Af óviðráðanlegum ástæðum getur fresturinn orðið lengri.

• Hvað eru höfuðlén?

Höfuðlén eru efsti hluti lénakerfisins og skiptast gróflega í þrennt, almenn höfuðlén: .com, .edu, .net o.s.frv., landslén: .is, .dk, .us, .jp o.s.frv. og sérstök lén: .arpa. Öll lén eru síðan skilgreind undir einhverju þessara höfuðléna.

• Hvað er rótarlén?

Rótarlén er fyrsta skref lénakerfis til að tengja saman nafn og IP tölu. Tölvukerfi ræða við nafnaþjóna, sem innihalda upplýsingar um rótarnafnaþjóna heimsins (t.d. K.ROOT-SERVERS.NET sem inniheldur .is lénið) eða sinn "næsta" nafnaþjón.
Rótarlénið er skrifað "." og táknar þannig endingu, sem oftast er falin en kæmi aftast á hverju nafni, þannig er framsetning veffangs t.d. www.isnic.is rétt skrifuð www.isnic.is. (með punkti fyrir aftan, sem táknar rótarlénið).

• Hvað er undirlén?

Rétthafi léns getur skilgreint ótakmarkaðan fjölda undirléna undir léni sínu, þ.e. eigi maður lén "isnic.is" getur hann skilgreint hvaða lén sem er undir því, þ.e. starf.isnic.is, reglur.isnic.is o.s.frv. Oft notað þannig að fyrirtæki skráir vöru og þjónustu sína sem undirlén undir léni fyrirtækisins.

• Hver er munurinn á .is og .com, .net og .org?

Höfuðlén geta verið almenn: .com, .net, .org og allir í heiminum geta sótt um þau. Um þessi almennu höfuðlén gilda engar reglur, hvorki um skráningu né uppsetningu á nafnaþjónum. Þá eru til tveggja stafa landslén sem vísa í nafn hvers lands fyrir sig. Hvert land setur reglur fyrir sitt landslén og þannig voru reglur fyrir .is, m.a settar með hliðsjón af reglum nágrannalanda okkar.

• Af hverju eru lénin com.is, net.is, org.is, edu.is og int.is frátekinn?

Þegar landslénin (.is, .dk, .uk o.s.frv.) voru upphaflega stofnuð völdu stjórnendur sumra þeirra að skipta þeim upp á sama hátt og almennu lénunum var skipt. Menn stofnuðu t.d. com.au, net.au o.s.frv. og skráðu síðan lén í viðkomandi löndum þar undir. Enginn lén voru skráð beint undir viðkomandi landslénum. Nokkur landslén halda ennþá í þessa skiptingu, þótt mörg þeirra hafi einnig leyft skráningar beint undir landsléninu.

Þau landslén sem leyfa skráningar beint undir höfuðléninu (þ.m.t. .is) fara lang-flest þá leið að taka frá nöfn almennu höfuðlénanna (.com.xx, .net.xx, .org.xx, .edu.xx og .int.xx) til að koma í veg fyrir rugling (tilvist þessara undirléna bendir til að landsléninu sé skipt upp á þennan hátt), og, ekki síður, til að hafa möguleika á að nýta þessi nöfn síðar ef þörf til þess kæmi upp.

Þess má geta að tilsvarandi lén eru frátekinn í öllum nágrannalöndum okkar, m.a. undir (.dk, .no, .fi og .se). Af þjóðum sem nota ofangreinda skiptingu má nefna .au (Ástralía), .nz (Nýja Sjáland), .cn (Kína) og .mx (Mexíkó), ásamt mörgum öðrum.

• Hvað er umboðsmaður aðila sem skrá lén?

Umboðsmaður er yfirleitt jafnframt tengiliður rétthafa léns, skipaður (af rétthafa) til að sjá um umsýslu lénsins fyrir hönd rétthafans.

• Hvernig fæ ég fyrirtæki mitt skráð á lista yfir þjónustuaðila ISNIC.

Fyrirtæki sem hýsa lén fyrir viðskiptavini ISNIC og fullnægja ákveðnum skilyrðum geta gert þjónustusamning við ISNIC. Með slíkum samningi skuldbindur þjónustuaðili sig að:

1. Vista lén samkvæmt þeim tæknilegu kröfum sem ISNIC setur hverju sinni fyrir lén sem skráð eru undir .is.
2. Bæta án tafar úr tæknilegum annmörkum við uppsetningu nafnaþjóna og léna komi slíkt upp eftir upprunalega skráningu.
3. Verða fljótt og örugglega við beiðnum ISNIC um að fjarlægja lén sem flutt hafa verið í vistun annars staðar.
4. Að tryggja rekstaröryggi og aðgengi nafnaþjóna sinna.

Þjónustuaðili fær eftirfarandi:

1. Skráningu á lista yfir þjónustuaðila á www.isnic.is. Á þennan lista bendir starfsfólk ISNIC notendum sem leita sér að vistunaraðila.
2. Nafn þjónustuaðila kemur fram á flettilista við prófun og nýskráningu léna.
3. Mánaðarlegan tölvupóst með lista yfir lén í vistun hjá þjónustuaðila þar sem fram kemur hver er rétthafi,
   og hver staða léns er (virkt eða lokað og þá hvers vegna).
4. Þjónustuaðili getur lokað léni hjá ISNIC (hætt þjónustu við lénið) t.d. ef rétthafi stendur ekki í skilum.
5. Aðgangur að fjöldaflutningi léna milli nafnaþjóna í einu ferli.
6. Aðgangur að mælingum á svartíma og stöðu skráðra nafnaþjóna sinna.

• Hverju breytir það ef nafnaþjónar sem lén mitt er á virka ekki?

Þá er þjónusta sú sem skilgreind er fyrir lénið, s.s. vefur og tölvupóstur, ekki aðgengilegt Netinu í heild og því tilgangslaust að skilgreina tilvísanir léns í höfuðléni.

• Hvað er DNS?

Skammstöfunin DNS stendur fyrir Domain Name System, eða nafnakerfi á íslensku. Kerfið er skilgreint í RFC1034 og RFC1035.

• Hvað er WHOIS gagnagrunnur (rétthafaskrá)?

WHOIS gagnagrunnur er rétthafaskrá fyrir .is lénin. Í WHOIS gagnagrunn (rétthafaskrá) eru skráðar upplýsingar um lén og tengiliði þess.

• Af hverju er lokað á uppflettingar frá mér í rétthafaskrá

ISNIC reynir að lágmarka hættu á misnotkun upplýsinga í rétthafaskrá með því að takmarka fjölda uppflettinga frá sama aðila á hverjum tíma. Þessi takmörkun gildir bæði um WHOIS uppflettingar og uppflettingar um vef ISNIC. Takmörkun er sjálfvirkt aflétt eftir eina klukkustund.

Hægt er að athuga hvort ákveðin lén eru þegar skráð með því að fletta þeim upp á porti 4343 á whois.isnic.is (með til þess gerðu whois uppflettiforriti eða með því að nota slóðina http://whois.isnic.is:4343/lén.is). Enginn takmörkun er á fjölda uppflettingar með þessari aðferð.

Einnig er einfaldlega hægt að reyna að skrá viðkomandi lén, en fyrsta skrefið í skráningarferli er athugun á því hvort viðkomandi lén er laust til skráningar.

• Hvað er NIC-Auðkenni?

NIC stendur fyrir Network Information Center. NIC-Auðkenni er gagnagrunnslykill í rétthafaskrá (WHOIS gagnagrunni), og notað sem notandanafn við vefskráningar hjá ISNIC.
Þegar sótt er um lén eru skráðir svokallaðir tengiliðir fyrir lénið til að auðvelda samskipti forráðamanna og greiðenda léna við rétthafaskrá ISNIC. Þessir tengiliðir fá úthlutað NIC-Auðkenni sem er skráð með léninu í rétthafaskrá ISNIC. Virkt NIC-Auðkenni veitir viðskiptavini ISNIC aðgang að upplýsingum í rétthafaskrá (WHOIS grunni) eins og t.d. heimilisfangi, símanúmeri og netfangi, en til að svo megi vera þarf að virkja eða staðfesta viðkomandi NIC-Auðkenni.

• Hvernig get ég staðfest skráningu tengiliðar og virkjað NIC-Auðkenni?

Mikilvægt er að rétt netföng tengiliða séu skráð til að tölvupóstur frá ISNIC komist örugglega til skila til forrráðamanna léns. Vegna þessa er sendur póstur á netfang nýskráðs tengiliðar með upplýsingum um hvaða NIC-Auðkenni tengiliður fékk úthlutað. Viðkomandi er beðin um að fara yfir skráninguna og fylgja slóð sem gefin er upp í póstinum til að staðfesta vilja sinn til að vera skráður tengiliður og að netfang viðkomandi sé virkt.
Hafir þú ekki fengið slíkan póst eru miklar líkur á að netfang þitt sé ekki rétt skráð. Þá þarftu að senda póst á hostmaster@isnic.is og gefa upp nafnið á léninu sem þú ert að skrá, NIC-Auðkennið sem þarfnast staðfestingar og rétt netfang til að skrá með NIC auðkenninu.
Hafir þú af einhverjum ástæðum eytt póstinum sem innihélt staðfestingar slóð getur þú einnig staðfest netfang og vilja til skráningar með því að velja þér lykilorð. Þú getur fengið sendan nýjan póst hérna með því að slá inn NIC auðkenni þitt og smella á "Áfram". Innan fimmtán mínútna mun berast póstur á það netfang sem skráð er með NIC-Auðkenninu með samskonar slóð og send var til þín þegar NIC auðkennið var skráð. Þú fylgir slóðinni, slærð inn NIC-Auðkennið og velur þér lykilorð. Að lokum smellir þú á "Áfram" og þá er skráning staðfest og NIC-Auðkennið þitt orðið virkt.

• Hvað er nafnaþjónn?

Nafnaþjónn er sú vél sem kemur til með að vista lénið. Lágmark er að tilgreina tvo nafnaþjóna fyrir lén, "master" og "slave". Með þessu er unnt að sækja upplýsingar um lén þó annar nafnaþjónninn hætti tímabundið að virka eða bili.

• Hvað er zone transfer (AXFR)?

Flutningur á öllum upplýsingum um lén frá nafnaþjóni lénsins.

• Hvað er TTL (Time To Live)?

TTL stendur fyrir "Time To Live" og segir til um líftíma þeirrar færslu sem TTL er tilgreint fyrir.

• Hvað eru NS færslur?

Það eru færslur í hverju léni sem segja til um hvaða nafnaþjónar svara fyrir það lén. TTL gildi NS færsla .is léna má ekki vera lægra en 86400 sek, eða 1 dagur.

• Af hverju eru gerðar kröfur um lágmarks-TTL NS færsla?

Tímalengd TTL sviðs NS færsla hefur áhrif á álag á nafnaþjóna yfirléns, þ.e. TTL gildi NS færsla léna undir .IS hefur bein áhrif á uppflettiálag nafnaþjóna .IS, og því eru settar um þetta ákveðnar kröfur -- athugið að þetta á einungis um TTL svið NS færsla, ekki annarra færsla lénsins.

Á síðari árum hefur mönnum orðið ljóst að gera þarf ákveðnar lágmarks kröfur um TTL á NS færslum til að tempra álag á nafnaþjóna höfuðléna. Endalaust má deila um hverjar þessar kröfur skulu vera, m.a. má benda á að í RFC1912 stendur

"Popular documentation like [RFC 1033] recommended a day for the minimum TTL, which is now considered too low except for zones with data that vary regularly. Once a DNS stabilizes, values on the order of 3 or more days are recommended. It is also recommended that you individually override the TTL on certain RRs which are often referenced and don't often change to have very large values (1-2 weeks). Good examples of this are the MX, A, and PTR records of your mail host(s), the NS records of your zone, and the A records of your nameservers."

og í RFC1030 stendur:

"Most host information does not change much over long time periods. A good way to set up your TTLs would be to set them at a high value, and then lower the value if you know a change will be coming soon. You might set most TTLs to anywhere between a day (86400) and a week (604800). Then, if you know some data will be changing in the near future, set the TTL for that RR down to a lower value (an hour to a day) until the change takes place, and then put it back up to its previous value."

ISNIC gerir einungis kröfur á TTL gildi NS færsla ekki annarra færsla lénsins. Ef til stendur að færa .IS lén milli nafnaþjóna má ávallt færa TTL á NS færslum niður fyrirfram, svo lengi sem það er aftur fært í lágmark þegar flutningi er lokið.

• Af hverju er gerð krafa um TCP aðgang að nafnaþjónum?

Samkvæmt RFC-stöðlum sem skilgreina lénakerfi netsins má senda fyrirspurnir um lén til nafnaþjóna með UDP samskiptaaðferð á porti 53 og með TCP samskiptaaðferð, einnig á porti 53.

Nánari upplýsingar um þessar kröfur má til dæmis fá í RFC5966, grein 4, RFC1034, grein 3.7 RFC1035, grein 4.2, RFC1123, grein 6.1.3.2 og RFC3226, grein 2.4.

Ástæða þessara kröfu er nokkuð flókin, en í stuttu máli þá er meiri hluti umferðar í DNS kerfinu með UDP aðferðinni, en með henni takmarkast bæði fyrirspurnir og svör við u.þ.b 500 stafi. Ástæða kröfunnar um TCP aðgang að nafnaþjónum er að ef nafnaþjónn getur ekki komið svari við uppflettingu í DNS fyrir í einum UDP pakka ("datagram"), þá sendir hann afklippt svar með fyrsta hluta gagnanna. Fyrirspyrjanda er þá uppálagt að reyna spurninguna aftur, nú yfir TCP þar sem slíkar lengdartakmarkanir eru ekki fyrir hendi.

Sem betur fer rúmast flest svör við DNS fyrirspurnum vel innan UDP pakkastærðar, svo að sjaldan þarf að grípa til þessarar "varaleiðar" yfir TCP, en hennar sem samt sem áður krafist í stöðlum netsins.

ISNIC hefur frá upphafi gert þá kröfu til nafnaþjóna sem vista .is lén að þeir fari að þessum stöðlum. Nýlega var gefinn út RFC5966 DNS Transport over TCP - Implementation Requirements sem ítrekar kröfur um TCP aðgang að nafnaþjónum og færir fyrir þeim frekari rök.

• Hvernig prófar ISNIC nafnaþjóna?

Eina leiðin til að prófa hvort nafnaþjónar svara fyrirspurnum á UDP porti 53, er að senda viðkomandi einhverja fyrirspurn. Þar sem ekki er vitað hvaða lénum er þjónað af þessum nafnaþjóni, er hann spurður um mengi nafnaþjóna (NS færslur) höfuðlénsins.

Til að staðfesta rétta virkni nafnaþjónsins þarf að berast svar við þessari fyrirspurn. Svarið getur í raun verið hvað sem er, en samkvæmt RFC1035/RFC2929 skal svarið vera

SERVFAIL 2  Server failure - The name server was
            unable to process this query due to a
            problem with the name server.
 
REFUSED  5  Refused - The name server refuses to
            perform the specified operation for
            policy reasons.  For example, a name
            server may not wish to provide the
            information to the particular requester,
            or a name server may not wish to perform
            a particular operation (e.g., zone
            transfer) for particular data.

Eða svarið getur auðvitað verið NOERROR og með NS færslum höfuðlénsins, en nafnaþjónn sem svarar alls ekki (þ.e. fellur á tíma), fullnægir ekki tæknilegum kröfum ISNIC til nafnaþjóna .is léna.

• Hvernig get ég prófað nafnaþjóna fyrir DNSSEC umferð?

Þegar uppsetningu á DNSSEC ( RFC4033, RFC4034, og RFC4035) fyrir rótarlénið lýkur í júlí 2010 munu endurkvæmir nafnaþjónar netþjónustuaðila þurfa að taka við stærri svörum en áður, og í mörgum tilfellum stærri en svo að þau komist fyrir í hefðbundum UDP pökkum. Því mun nú reyna á að uppsetning þessara nafnaþjóna og eldveggja sem verja þá sé samkvæmt stöðlum netsins. Þjónustuaðilar geta prófað nafnaþjóna sína með því að keyra eftirfarandi uppflettingar á þeim. Menn geta einnig prófað þá endurkvæmu nafnaþjóna sem eigin uppflettingum er beint á með svipuðum hætti.

Keyrið eftirfarandi skipanir - notum K-rótina til að prófa þetta, en það má nota hvaða rótarþjón sem er - Athugið að þetta þarf að keyra á viðkomandi nafnaþjóni.

  1. dig -4 ns . +norec @k.root-servers.net

Er almennt samband við rótarþjón?

  2. dig -4 ns . +dnssec +cd +norec @k.root-servers.net

Athugar hvort heilt ("unfragemented") DNSSEC svar sem er stærra en 512 bætar kemst til skila. Ætti að skila um 800 bæta svari.

  3. dig -4 any . +dnssec +cd +norec @k.root-servers.net

Athugar hvort hlutað ("fragmented") svar kemst til skila -- ætti að skila um 1900 bæta svari. Rangt stilltir eldveggir eru gjarnir á að henda ranglega einstökum hlutum svarsins.

  4. dig -4 any . +dnssec +cd +norec @k.root-servers.net +vc

Athugar hvort DNS svar berst yfir TCP tengingu, þegar svar yfir UDP verður of stórt. Algengt að rangt stilltir eldveggir loki á TCP DNS umferð.

Allar þessar uppflettingar þurfa að skila óbrengluðu svari, geri þær það ekki þarf að skoða eldveggi og/eða rútera á leiðinni. Síðan þarf auðvitað að gera samsvarandi prófun á IPv6 tengingum nafnaþjónsins.

     dig -6 ns . +norec @k.root-servers.net
     dig -6 ns . +dnssec +cd +norec @k.root-servers.net
     dig -6 any . +dnssec +cd +norec @k.root-servers.net
     dig -6 any . +dnssec +cd +norec @k.root-servers.net +vc

Sjá einnig https://www.dns-oarc.net/oarc/services/replysizetest

• Hvað eru MX færslur?

Það eru færslur í hverju léni sem segja til um hvaða vélar taka við pósti fyrir það lén.

• Hvað er SOA færsla?

Skammstöfunin SOA stendur fyrir "Start Of Authority" og inniheldur ýmsar upplýsingar um það lén sem hún er í, sem dæmi: uppruna-nafnaþjón og tölvupóst ábyrgðarmanns.

• Hvað er RIPE?

RIPE er frönsk skammstöfun (Reseaux IP Europeens). RIPE er evrópsk stofnun sem sér um úthlutun IP talna í Evrópu.

• Hvað er IANA?

IANA stendur fyrir Internet Assigned Numbers Authority og er IANA er fyrirrennari ICANN og sá um yfirúthlutun IP talna, höfuðléna o.s.frv.

• Hvað er ICANN?

ICANN (Internet Corporation for Assigned Names and Numbers) er það fyrirtæki sem sér nú um yfirúthlutun IP talna, höfuðléna o.s.frv.

• Hvað þýðir ISNIC?

ISNIC er skammstöfun sem stendur fyrir IS Network Information Center. Almennt má gera ráð fyrir að í hverju landi sé NIC sem sá eða sér um skráningar fyrir landalénið. Undantekningar eru nokkrar, t.d. þar sem eitt land sér um skráningar nágrannalanda eða nýlenda.

• Hvenær eru nafnaþjónar ISNIC uppfærðir?

Nafnamiðlarar ISNIC eru uppfærðir á tuttugu mínútna fresti allan sólarhringinn.