Stóraukin netumferð á 40 ára afmæli Ethernetsins

Ólíkt því sem margir halda er netið enginn unglingur. Á WikiPedia má lesa um Ethernet, að hugmyndin að samskiptaaðferðinni, sem netið hvílir á, var fyrst sett fram af Robert Metcalfe þann 22. maí 1973 eða fyrir fjörutíu árum síðan. 

Margir tæknimenn kannast við aðrar aðferðir og uppsetningar, t.d. á BNC og 10Base-T netum (gamla góða COAX), en Ethernet er nú undirlag nánast allra netsamskipta. Hraðinn á netinu eykst með hverju árinu og nú er ethernet keyrt yfir ljósleiðara á lengri leiðum.

Internet á Íslandi hf. (INTÍS) rekur RIX samtengipunktinn (Reykjavik Internet Exchange), sem er skiptistöð innlendra internetþjónustuaðila (ISP) þar sem þeir skiptast á IP-umferð sín í milli til þess að koma í veg fyrir að innlend netumferð flæði um útlandasamböndin með tilheyrandi kostnaði og töfum.

Stóraukin umferð um Rixinn (eins og hann er kallaður) undanfarna mánuði, er ágæt vísbending um mikla aukningu netnotkunarinnar innanlands. Undanfarið ár hefur umferðin vaxið um 50% og tvöfaldast undanfarnar vikur m.v. sama tíma fyrir ári. Umferðin yfir Rixinn er eins og áður segir innlend netumferð sem streymir á milli helstu netþjónustuaðila og þjónustuveitenda á Íslandi. Nokkrir mikilvægir aðilar að RIX hafa nýlega tífaldað samskiptahraða sinn úr 1GB í 10GB, en með slíkum uppfærslum er flöskuhálsum á netinu rutt úr vegi netnotendum til góðs. Helsta skýringin á stóraukninni netumferð sjónvarpsáhorf yfir internetið.

Finna má allskynns áhugaverðar upplýsingar og línurit yfir netumferð á Íslandi á www.rix.is. en Internet á Íslandi hf. (INTÍS) á rekur RIXinn án hagnaðarmarkmiðs, innlenda netinu til framdráttar. Einungis er hægt að tengjast Rixinum á tveimur stöðum; í Höfðatorgi við Katrínartún og í Tæknigarði við Dunhaga, hvorutveggja í Reykjavík.

Íslenskir stafir í .is-lénum

Lén á borð við „taeki.is“ og „vidraedur.is“ koma illa út í auglýsingum og kynningarefni. M.a. þess vegna hvetur ISNIC rétthafa slíkra léna til að skrá samsvarandi lén með séríslenskum stöfum. Íslensku lénin eru bæði fallegri og læsilegri en lén án íslenskra stafa. Lén án íslenskra stafa geta beinlínis framkallað öfugmæli sbr. t.d. lénið „suzukibilar.is“, sem auðvitað er einnig skráð sem suzukibílar.is (með broddstaf). Annað þekkt og fallegt lén, sem skráð er með séríslenskum staf er lénið Alþingi.is, en stofnlén þess, althingi.is, var skráð 1991 og er í hópi elstu .is-lénanna.

Lén með séríslenskum stöfum köllum við „IDN-lén“ til aðgreiningar frá venjulegum lénum sem innihalda enska lágstafi. Oftast nær er IDN-lén látið vísa sjálfkrafa inn á samsvarandi venjulegt lén með því að nota áframsendingu veffangs (e. web forwarding) en sú þjónusta er innifalin í árgjaldinu. Sé IDN-lén skráð á sömu kennitölu og samsvarandi venjulegt lén er árgjald þess aðeins kr. 1.000 m. vsk.

Lén með séríslenskum stöfum (IDN-lén) má nota án vandræða undir vefi, og mörg tölvupóstkerfi og aðrar þjónustur styðja nú orðið notkun IDN-léna.

Sjálfsafgreiðsla - ISNIC dregur úr handvirkri þjónustu við lén.

Vefþjónusta ISNIC er í eðli sínu sjálfsafgreiðsluþjónusta. Hvorki er „sótt um lén“ hjá ISNIC, né heldur „úthlutar ISNIC lénum“, eins og var fyrir rúmum 10 árum. Sá sem fær hugmynd að léni þarf sjálfur að skrá lénið hér á vef ISNIC án aðstoðar, eða með aðstoð hjá einhverjum af þjónustuaðilum" eða umboðsmönnum ISNIC.

Svokallaður „tengiliður rétthafa“ (þ.e.a.s. stjórnunarlegur tengiliður léns, sem oftast er rétthafinn sjálfur) er alltaf ábyrgur fyrir skráningu lénsins og breytingum. Öryggisins vegna hefur ISNIC ákveðið að skerpa á þessari ábyrgð með því að ljá eingöngu máls á að skipta um aðaltengiliðinn (tengilið rétthafa) en hætta að skipta um greiðanda léns og tæknilegan tengilið, enda er það meginhlutverk tengiliðs rétthafa að uppfæra skráningu léns. Þetta er gert til þess að þrýsta á tengilið rétthafa til að sinna hlutverki sínu gagnvart léninu og stuðla þannig að réttari og áreiðanlegri upplýsingum í rétthafaskrá ISNIC (Whois-skránni). 

1,35% vöxtur léna í febrúar

Máltækið segir: „betra er illt umtal en ekkert“. Oftar var fjallað um ISNIC í fréttum í febrúar en venjulega, og eins og við manninn mælt jukust nýskráningar á .is-lénum í kjölfarið. Nettófjölgun .is-léna í febrúar reyndist 1,35% sem er meiri vöxtur milli mánaða en við höfum séð lengi.   

Verkefnafundur starfsmanna

Síminn hjá ISNIC verður lokaður í dag, föstudag, vegna verkefnafundar starfsmanna á Selfossi. Neyðarvakt verður eins og endranær.

Þjónusta ISNIC er í eðli sínu sjálfsafgreiðsla, og leysa má öll venjuleg mál varðandi lén; eins og að greiða árgjald, sækja viðskiptayfirlit, fá afrit af reikningum, skipta um greiðanda, skipta um rétthafa, flytja lén milli nafnaþjóna, setja lén í áframsendingu eða á „parking“, í vefþjónustu ISNIC.

Einföld leið til að skrá sig inn (finna NIC-auðkenni og endurstilla lykilorð) er að skrifa nafn lénsins í stóra leitargluggann hér fyrir ofan og, eftir atvikum, smella á „týnt lykilorð“ við netfangið. Þá sendir ISNIC viðkomandi tengilið póst með endurstillingarslóð.

Vefþjónusta ISNIC verður sífellt fullkomnari og ráð er að kynna sér hana vel og ganga úr skugga um að skráning lénsins sé rétt, en dæmi eru um að fólk og fyrirtæki hafi misst frá sér mikilvæg lén vegna vanrækslu í þessum efnum. ISNIC mælir með því að mikilvæg lén séu skráð í svokallaða „sjálfvirka endurnýjun“, sem þýðir að fyrsta tilraun til skuldfærslu árgjaldsins er gerð 60 dögum fyrir eindaga lénsins. Svokölluð „sumarlén“ (með stofndag að sumri) eru öðrum lénum hættara við að renna út og eyðast vegna sumarleyfis rétthafans eða tengiliða hans.